15 juni 2003

Korea verovert de wereld digitaal (Juni 2003)


Korea leidt de wereld op het gebied van breedband internet. Daarnaast lopen jongeren al rond met een mobiel waar men digitale foto’s mee maakt die vervolgens met hetzelfde apparaat per e-mail verzonden kunnen worden. Straks worden handsets waarop men TV kan kijken een bekend verschijnsel op straat. Ook wordt WLAN – Wireless Local Area Network – of WiFi op sommige universiteiten al gebruikt, zodat jij op je PC of notebook draadloos kunt internetten. Met “online gamen” zijn de Koreanen berucht én onverslaanbaar. Kortom, Koreanen hebben zich laatste “cutting-edge technologies” eigen gemaakt en de Koreaanse economie wordt gedreven door met name drie export produkten: halfgeleiders (geheugen chips), mobiele telefoons en auto’s. Binnenkort zal daar één high-tech produkt bijkomen: digitale TV’s!

In de jaren 1997 en 1998 hadden veel landen in Zuid-Oost Azië (waaronder Zuid-Korea) last van de zogenaamde “Aziëcrisis”. Door een lening van het IMF (International Monetary Fund) kon Korea er echter snel bovenop komen. Veel Koreanen beschouwden deze lening van 20 miljard dollar echter als een schande, terwijl er wel de nodige hervormingen in de Koreaanse economie doorgevoerd konden worden – op verzoek van het IMF, in ruil voor de lening. Wat voor hervormingen? Incompetente banken (die voor de Aziëcrisis leningen voor een vriendenprijs hadden verstrekt aan chaebol die roekeloos met geld smeten) werden gesloten, zodat voor efficiënte buitenlandse bedrijven en management de deuren geopend konden worden.

Een goed voorbeeld is dat in 1999 Koninklijke Philips voor 1,6 miljard dollar een belang van 50% in LG LCD kocht. (De grootste buitenlandse investering in Korea ooit.) De joint venture LG.Philips LCD Co., Ltd. (LPL) werd geboren – een wereldleider op het gebied van zogenaamde “flatscreens”. Na de oprichting van LG.Philips LCD werd er nóg een joint venture opgericht: LG.Philips Displays.

Naast dit soort maatregelen werd er met het geld van de IMF enorm veel geïnvesteerd in de IT. In 2002 werd er bijvoorbeeld voor meer dan 60 miljoen geleend aan bedrijven die ultrasnelle Internet verbindingen aanbieden. En, entrepreneurs in de IT industrie hoeven minder belastingen te betalen en mogen blijven werken terwijl anderen (voor twee jaren en twee maanden) het leger in moeten. Kortom, in Korea kunnen grote bedrijven rekenen op enorm veel software/hardware ingenieurs die elk jaar vers van de universiteit komen om voorop te blijven in de IT wereld. Door mobiel internet (Koreanen besteedden 113 miljard dollar aan mobiel internet in 2002) of breedband internet (8 miljoen huishoudens hebben toegang tot een ADSL lijn) kan het bedrijfsleven rekenen op een trouwe thuismarkt. Eén van de redenen dat er zoveel “PC-bangs” zijn in Korea, is dat Koreanen veel collectiever zijn (in tegenstelling tot Japanners die veel individueler ingesteld zijn) en dus “multiplayer games” als Starcraft en Diablo zéér populair zijn. Het gevolg? De Koreaanse economie groeide met 10,6% in 1999 en de lening van het IMF kon voortijdig afbetaald worden...

De hoofdrolspelers van Korea’s hedendaagse succes zijn Samsung en LG. De Samsung Group en LG Corp. zijn respectievelijk de nummer één en twee chaebol van Korea. Een chaebol is een conglomeraat en is vanuit het Chinees vrij vertaald een “geld clique”. Hun dochterbedrijven Samsung Electronics – SEC – en LG Electronics – LGE, zijn Korea’s grootste producenten van consumentenelectronica. SEC en LGE zijn dankzij hun agressieve marketing ook makkelijk herkenbare merken waar dan ook in de wereld. Zij hebben de ambitie om overal huiskamers en kantoren te bestormen met hun high-tech producten. Voor zover ze dat nu al niet doen, aangezien Korea 50% van de MP3-spelers wereldwijd maakt. Hun geheim is convergentie: door DVD spelers, smart phones, airconditioners, koelkasten en LCD TVs uit te rusten met je eigen chips, geef je de concurrentie het nakijken. Hoe zien hun activiteiten eruit, hoe succesvol zijn zij en hoe ziet de toekomst eruit?

De Samsung (letterlijk vertaald “drie sterren”) chaebol werd tijdens de Japanse overheersing opgericht door Lee Byeong-ch’eol en wordt nu geleid door zijn derde en jongste zoon Lee Kun-hee (Lee Byeong-ch’eol vertrouwde zijn twee oudste zoons niet). Samsung begon met het exporteren van rijstwijn. De huidige voorzitter van de Samsung Group Lee Kun-hee is de rijkste man van Korea met een geschat vermogen van 1.4 miljard euro. De winst van de Samsung Group in 2002 was 5 miljard euro op een omzet van 30 miljard euro. SEC is op dit moment na Nokia en Motorola de grootste fabrikant van mobiele telefoons. Het is zelfs wereldwijd de meest winstgevende producent van mobiele telefoons. Samsung is de nummer één op het gebied van DRAM geheugen chips – het heeft een marktaandeel van 31% – en nummer twee op het gebied van Flash.

Na Intel is SEC sinds kort de grootste chip-fabrikant. SEC presteerde het vorig jaar zelfs om na Microsoft – de welbekende Amerikaanse software gigant opgericht door de rijkste man ter wereld Bill Gates met 40 miljard dollar – de grootste bedrijfswinst (vooral dankzij DRAM chips) van een electronica concern ter wereld te boeken. In het eerste kwartaal van dit jaar, maakte het méér winst dan Microsoft, IBM of Cisco. Op het gebied van CDMA telefoons (CDMA2000 wordt in Korea, Japan en de VS gebruikt) zijn SEC en LGE marktleiders. In China, verkocht Samsung vorig jaar voor ruim een miljard aan mobiele telefoons. Een Samsung telefoon is 60% duurder dan die van concurrenten, maar toch is het door hun marketing een status symbol voor veel Chinese vrouwen. SEC wil zich nu op digitale camcorders, set-top boxen en DVD spelers richten.

LG Corp. (Lucky Goldstar) werd in 1947 opgericht door Koo In-hwe (net zoals Samsung’s Lee Byeong-ch’eol zoon van een landheer) die begon met chemie. Hij richte zijn bedrijf op met behulp van zijn schoonvader, Huh Man-jung. LG wordt ook nu nog beheerst door de Koo familie en is nu een holding van bedrijven met takken in de olie-industrie, chemie, financiële dienstverlening en electronica. LGE is volgens Interbrand (door het sponsoren van sport-evenementen) het meest invloedrijke merk in Azië, vóór indrukwekkende namen (en rivalen) als Samsung Electronics, Sony PlayStation en Toyota. LGE heeft een indrukwekkend arsenaal aan huishoudelijke producten waarvan iedereen er wel minstens één van heeft of in ieder geval kent. LGE is sterk in: plasma TV’s, CRT’s, airconditioners, CD-ROM’s en CD-RW’s (allemaal #1 in de wereld). Consumenten wereldwijd hebben bijvoorbeeld, inmiddels ook al kennis mogen maken met de “Internet-koelkast”. Naast – uiteraard – internet biedt deze koelkast onder andere een zgn. Tablet PC, radio, TV, video-phone en digitale camera. Naast al deze indrukwekkende producten verkoopt LGE ook mobiele telefoons: LGE is de op 4 na grootste producent van handsets (na Nokia, Motorola, Samsung en Siemens).

Volgens de KITA (Korea International Trade Association) waren in 2002 de VS, Japan en China Korea’s belangrijkste handelspartners. Betreft de VS, werd er voor 6.5 miljard euros aan auto’s geëxporteerd (mobiele telefoons kwam op de tweede plaats). Japan importeerde voor 2.3 miljard euro aan halfgeleiders. China kocht voor 2 miljard euro Koreaanse draadloze communicatie produkten (lees: mobiele telefoons). Nu heeft LGE een nieuwe markt gevonden die de Koreaanse export verder kan laten groeien: die van “platte” TV’s. Platte TV’s?

Een platte TV of “Flat TV” is een TV met een LCD – liquid crystal display – of plasma scherm. Vorig jaar exporteerde Korea voor 900 miljoen euro aan platte TV’s – een groei van 260% vergeleken met 2001... De gemiddelde prijs voor zo’n TV was in ongeveer 1.100 euro in 2002, minder dan de 1.400 euro van het jaar ervoor. Het is duidelijk dat digitale TV’s nu al voor een belangrijke rol in Korea’s export spelen. Voor dit jaar wordt verwacht dat de export van Flat TVs “made in Korea” ruim zal verdubbelen tot zo’n 2,3 miljard euro. Digitale TV zal voor een nog grotere omzet gaan zorgen. Op dit moment heeft LGE al 9% van de markt voor TV’s voor digitale uitzending (High Definition TV, of HDTV) in handen. Tussen nu en 2005 wil het 1,2 miljard euro investeren in deze groeimarkt. Wat is HDTV en hoe denkt LGE daarmee een slag te kunnen slaan? Veel regeringen in Europa en Azië zorgen ervoor dat nationale omroepen vóór 2010 gaan stoppen met analoog uitzenden, en in plaats daarvan alleen digitaal uit gaan zenden. De VS zal dit in 2006 gaan doen en Korea deed dit al in 2001. HDTV/digitale TV zendt in 16:9 uit en mét Dolby digital surround audio. De 16:9 “aspect ratio” wordt ook in bioscopen gebruikt.

De voordelen ten opzichte van analoge TV (4:3) zijn legio. Niet alleen heb je “WIDE” of breedbeeld TV (ogen vinden het kijken naar 16:9 in plaats van 4:3 veel prettiger) met beter geluid, maar je hebt ook een veel helderder beeld (resolutie is vier keer zo groot als bij analoog uitzenden), weinig “flickering” en veel meer kleuren. En, het meest belangrijke: je kunt dan eindelijk op je TV internetten! Het is toch veel comfortabeler om even je mail te checken op de bank in de huiskamer – tijdens een reclame – dan op zolder? Met andere woorden: straks heb je een TV en PC in één!

Deze evolutie van TV kijken gaat ervoor zorgen dat we onze analoge TV’s in gaan ruilen voor digitale. Analoge TV’s (je weet wel: met zo’n enorm grote beeldbuis die de helft van de woonkamer in beslag neemt of waarvoor je een hele TV-meubel voor aan moet aanschaffen) kunnen digitale uitzending niet aan en zijn veel minder mooi, licht en plat als een zgn. Flat TV die geschikt is voor digitale uitzendingen. Voorbeelden zijn LCD’s die zo plat zijn zodat je ze aan de muur kunt hangen of plasma TV’s. We gaan dus veel meer LCD TV’s en plasma TV’s in huiskamers zien. Nu doet de duurste plasma TV ter wereld van 60 inch plasma 26.000 euro en een 50 inch plasma TV ongeveer 8.000 euro. Een 50 inch LCD TV zal ruim 10.000 euro gaan kosten. Men verwacht dat de prijzen van zowel plasma als LCD TV’s in de toekomst enigszins zullen fluctueren.

De grootste speler in de LCD markt is LG.Philips LCD Co., Ltd. (LPL). LPL is een 50-50 joint-venture tussen Koninklijke Philips en LG Electronics die in juli 1999 werd opgericht. LPL is op dit moment de wereldwijde nummer één in omzet en productiecapaciteit. LPL maakt LCD’s (flat screens) voor onder andere PDA’s, notebooks, computer monitoren en digitale TV’s. De Koreanen beheersen het grootste deel van de wereld LCD markt met 40%, met LPL (22%) en de LCD divisie van SEC (18%) als de grootste spelers. De groei van LCD’s heeft alle verwachtingen overtroffen – en men verwacht voor dit jaar een meer dan 180% groei van de LCD TV markt, zodoende gaat LPL de grootste LCD fabriek ter wereld bouwen. De constructie zal dit jaar beginnen in Paju, vlakbij Incheon. Paju ligt strategisch door de internationale vliegveld en haven van Incheon. De fabriek zal ruim een miljard euro gaan kosten. Door zowel in te zetten op LCD als plasma TV’s zal ook in de toekomst LGE aan de wereldwijde vraag naar digitale TV’s kunnen voldoen.

Er is slechts één bedreiging die de anders rooskleurige toekomst van SEC of LGE enigszins kan beïnvloeden: “Corporate Governance”, of hoe bedrijven met hun investeerders omgaan. Berucht is natuurlijk Daewoo die op de fles ging doordat het fraudeerde met de boekhouding, lang voordat Enron in het nieuws kwam als grootste faillissement ooit. Recenter is SK een goed voorbeeld. De macht die de stichters van de chaebol op hun bedrijven nog steeds uitoefenen is ongelofelijk en verbaast veel (potentiële) investeerders. Bovendien dulden zij nauwelijks pottenkijkers zoals zakenbankiers die de chaebol van dichterbij willen bekijken. Zoals men bij Samsung en LG kan zien, de Lee, Koo en Huh clans zijn nog steeds de hoogste bazen binnen de verschillende bedrijven. Men beweert dat de verregaande invloed van chaebol op de Koreaanse economie het succes van het midden- en klein-bedrijf in de weg staat. En volgens sommige analisten is door de relatief zwakke corporate governance van Koreaanse chaebol door de jaren heen, hun aandelenkoers lager dan die van buitenlandse concurrenten. Dat zorgt ervoor dat men moeilijker aan nieuw kapitaal kan komen: en dus riskeert men de kans te investeren in ontluikende markten, die zich misschien ontwikkelingen in strategische.


Bronnen:

Chang, Sea-jin: Financial Crisis and Transformation of Korean Business Groups
Cumings, Bruce: Korea’s Place in the Sun
Asia Times: Samsung chairman named richest man in Korea
Businessweek: Korea a global player
Chosun Ilbo: Digital TV Exports Brisk Last Year, More IT Items Occupy Largest Market Share
Digitimes: Asian IT firms, led by Samsung, moving up the global profit rankings
Joong Ang Ilbo: LCD plant to be world's largest, LG to bet $1.3 billion in digital TV market
Far Eastern Economic Review: Samsung tries to snatch Sony’s crown
Korea Times: Chairman Lee Kun-hee’s Warning, Korean Cos. Stand Out at CeBIT Hanover 2003
The Economist: The world’s 12 richest people